З нагоды 585 годдзя пабудовы ў Кабыльніку першага драўлянага касцёла, а таксама 115 годдзя кансэкрацыі цяперашняй святыні мы вырашылі наведаць Літоўскі дзяржаўны гістарычны архіў у Вільнюсе, дзе захоўваецца справа аб пабудове новага касцёла ў Кабыльніку, і даведацца як вялася пабудова касцёла.

Літоўскі дзяржаўны гістарычны архіў у Вільнюсе

Гісторыя пачынаецца з рапарта пробашча кабыленскага касцёла кс. Ігнацыя Расалоўскага да Віленскай Рыма-Каталіцкай Духоўнай Кансісторыі ад 29 чэрвеня 1895 года. У ім ён піша:

“Так какъ ввереный мне Приходской Костелъ въ м.Кобыльникихъ Свенцянскаго уезда, какъ видно изъ документовъ построен въ 1463 год. изъ дерева, старый и ветхий и притомъ по своему объему не соответствуетъ пяти-тысячному количеству Прихожанъ Кобыльникскаго Прихода такъ что в праздничные и торжественные дни большая часть народа во время Богослужения принуждена оставаться на открытомъ воздухе подъ влияниемъ вредныхъ для здоровья: дождя, вьюги, мороза и т.п., то видя крайнюю необходимость заменить старое ветхое деревянное строение более прочнымъ и вместительнымъ каменнымъ. Прихожане онаго Костёла всякихъ сословій изъявляютъ готовность по возможности жертвовать: деньгами, материаломъ и рабочими силами на постройку новаго каменного храма Божьяго вместо существующаго деревянного ветхаго и старого.

О вышеизложеномъ мой предшественник Кс. А. Грековичъ доносилъ Епархиальному Начальству рапортомъ отъ 18 Июня 1891 года, вследствие чего Консистория указомъ отъ 5 Августа 1891 года предписала Настоятелю Кобыльникскаго Костела представить в оную Консисторию подписки Помещиковъ, Дворянъ и приговоры Крестьянъ Прихожанъ Кобыльникскаго Костела о принятии ими исчисленной по смете суммы съ обозначениемъ, сколько каждымъ изъ прихожанъ будетъ пожертовано: деньгами, материаломъ и рабочими силами.

Поэтому припровождая при семъ:

  • 1. План существующаго старого Костела.
  • 2. План въ 2хъ экз. проспектуемаго каменного Костела
  • 3. Смету стоимости новаго Костела 10619 руб. 11 коп.
  • 4. Подписки Помещиковъ, Дворянъ.
  • 5. Приговоръ Крестьянъ Прихожанъ Кобыльникского Костела о принятии ими исчисоенный по смете суммы.

Честь имею просить Консисторію исходатойствовать разрешение на посторойку новаго каменнаго Костела, вместо существующаго деревяннаго старого и ветхаго.

Настоятель Кобыльникскаго Р.Католическаго Костела Кс. И.Росоловский.

11 Июля 1895 года. М.Кобыльникъ”

Старонка рапарта кс. Расалоўскага да Віленскай Рыма-Каталіцкай Духоўнай Кансісторыі ад 29 чэрвеня 1895 года

28 жніўня 1895 г. у Віленскую Кансісторыю былі перададзены план і каштарыс планаванага касцёла. Але 2 кастрычніка 1896 года Кс. Пр. Ігнацый Расалоўскі зноў звяртаецца да Віленскай Рыма-Каталіцкай Духоўнай Кансісторыі з новым рапартам у якім піша:

“…по настоящее время никакого распоряжения Начальства на счетъ постройки костёла въ м.Кобыльникахъ не последовало…”

Старонка рапарта кс. Расалоўскага да Віленскай Рыма-Каталіцкай Духоўнай Кансісторыі ад 2 кастрычніка 1896 года

8 студзеня 1897 дазвол на пабудову быў нарэшце атрыманы. Праект каменнага касцёла быў адобраны Будаўнічым Аддзяленнем Віленскага Губернскага праўлення 29 красавіка 1897 г.

Проектъ предполагаемого къ постройке каменнаго костела вместо существующаго ветхаго, въ местечке Кобыльники Свенцянскаго уезда Виленской губерни.
29 Апреля 1897 года

Пачалася будаўніцтва новай святыні, 2 верасня 1897 г. быў асвечаны фундамент. Але 26 лютага 1898 года Кс. Пр. Ігнацый Расалоўскі рапартуе:

“…проект новаго костёла составленъ из булыжнаго камня и без сводовъ. Между темъ постройку предполагается произвести из кирпича и со сводами..”

Старонка рапарта кс. Расалоўскага да Віленскай Рыма-Каталіцкай Духоўнай Кансісторыі ад 26 лютага 1898 года

Новыя план і каштарыс касцёла на суму 18795 р. 80 кап. былі перададзены на зацвярджэнне. 30 кастрычніка
Кс. Пр. Ігнацый Расалоўскі просіць адобрыць план будаўніцтва:

“…такъ какъ для приступления къ работам наступило время и спустя еще некторорое время не легко можно будетъ достать рабочихъ, поэтому честь имею просить Консисторію исходатойствовать одобрение плана Кобыльницкаго Костёла и выслать мне для руководства при постройке.”

Старонка рапарта кс. Расалоўскага да Віленскай Рыма-Каталіцкай Духоўнай Кансісторыі ад 30 кастрычніка 1898 года

Новы праект новага цаглянага касцёла быў зацверджаны 2 жніўня 1899 года.

4 жніўня 1901 года будаўніцтва было завершана акрамя ўнутранага аздаблення. Аб чым кажа наступны рапарт:

“Согласно разрешению Консисторіи указомъ отъ 8 января 1897 года за №139 Кобыльникский Костелъ оконченъ постройкою, кроме внутренней отделки, для которой можно употребить дерево старого костёла. поэтому честь имею просить Консисторію разрешить въ последния числа сего Августа открыть новопостроенный Кобыльникский Костёл для богослужения и старый деревянный разобрать. Об окончании постройки костёла въ м.Кобыльникахъ можетъ дать заключение Инжинеръ С.Краевский, который въ Юле месяце сего года былъ на местномъ осмотре.

Настоятель Кобыльникскаго Костела Кс. Игнатий Росоловский.

№73 Августа 4 дня 1901 года. м.Кобыльники Вилен. губ.”

Рапарт аб заканчэнні пабудовы касцёла

9 верасня 1901 г. касцёл быў асвечаны ксяндзом Ігнацыем Расалоўскім з дазволу Віленскага Біскупа Зверовіча.

Касцёл кансэкраваны 25 ліпеня 1904 г. Біскупам Віленскім Эдвардам Баронам дэ Ропп.

Біскуп Эдвард Барон дэ Ропп. (фота пр. 1905 г.)
Аўтар: Адміністратар