Organy (od łacińskiego Organum -. «Instrument») – klawiszowy, aerofoniczny instrument muzyczny. Pojawienie się organów na terytorium współczesnej Białorusi jest związana z rozwojem budowy świątyń w XV – XVI wieku.

Organy Naroczańskiego kościoła zostały zbudowane w 1902 roku, to są największe na Białorusi i najpóźniejsze z wiadomych organów fabryki „F.Weissenborn Jakobstadt” (Miasto Jakobstadt teraz Jēkabpils (pol. Jakubowo), Łotwa. Od 1917 roku, fabryka nie istnieje).

Organy ” F.Weissenborn Jakobstadt” 1902 roku

Prospekt organowy został zbudowany według szkicu Taf.III z katalogu prospektów organowych 1890 roku firmy „August und Max Graef” z Erfurtu (Niemcy).

Szkic Taf.III z katalogu prospektów organowych 1890 roku firmy „August und Max Graef”

Organy zawierają 2426 piszczałek (2400 dźwiękowych i 26 ozdobnych). Niestety ze względu na dostępność organów na zewnątrz część piszczałek została skradziona lub uszkodzona w czasie wojny i okresie powojennym. Szczególną cechą organów jest obecność specjalnej funkcji „Tremola”, dzięki której organy mogą imitować charakterystyczny wibracyjny dźwięk „żałosnego” tonu.

Wnętrze organów

Powietrze do organów podaje się miechem, który pompuje się fisycznie nogami (kalkacja nożna)[Kalkant – człowiek, który pompuje powietrze do organów].

Miech organów

Organy posiada 2 manuale mechaniczne i pedał. Regestry są włączane mechanicznie. Manuale umieszczone po lewej stronie fasady, wbudowane do szafy organów.

Manuale organów

Organy posiadają następujące registry:

Manual I (C-f”’)   

 

Forte (Mixtur)
Octave 2′
Quinte 3′
Flöte 4′
Octave 4′
Hohlflöte 8′
Principal 8′
Bordun 16′

Manual II   

 

Geigenprincipal 8′
Gambe 8′
Aeoline 8′
Piano 8′
Flöte 8′

 

Coppel

Pedal   

 

Posaune 16′
Bass 8′
Bass 16′

 

 
 
Signal

    

 

 

 

 

 

 
Tympan

W różne czasy w kościele pracowali znane organisty . Imię pierwszego Kobylnickiego organista historia, niestety, nie zachowała. Od 1919 do 1925 roku jako organista w kościele pracował Ignacy Kuczyński, w 1930 roku przyjeżdżał słynny organista Bronisław Korowacki – przy nim kościelnychór składał się z 40 osób.

W czasie drugiej wojny światowej i czasy sowieckiego ateizmu, kultura organowa udała się ku upadkowi.

Ale na początku lat 90-tych dzięki staraniom ojca Augustyna, ojca Arkadiusza OCD i Aleksandra Golowacza (nauczyciela Naroczańskiej diecięcej szkoły muzycznej) po niewielkiej naprawie mechanicznej organy znowu zabrzmiały.

Obecnie w świątyni pracuje 2 organistów: Golowacz Aleksander i Masłowa Żanna (chór dziecięcy).

Na dzień dzisiejszy, organy wymaga poważnego remontu. Od czasu budowy, one nigdy nie były zawodowo naprawiane. Również należy wymienić mechanizm kalkacyjny na dmuchawę elektryczną.